Ένταξη και Συμπερίληψη
Ο όρος ειδική εκπαίδευση προηγείται χρονικά αυτού της συμπερίληψης και δηλώνει την πρακτική που υιοθετήθηκε, θέλοντας να προωθήσει εναλλακτικές λύσεις σχετικά με τον αποκλεισμό που υφίσταντο μέχρι τότε από την εκπαιδευτική διαδικασία τα παιδιά που ήταν διαγνωσμένα ως έχοντα ειδικές ανάγκες. Η ειδική εκπαίδευση αναφέρεται στη διαδικασία συμμετοχής του παιδιού με ειδικές ανάγκες στο γενικό σχολείο , δίχως την τροποποίηση του αναλυτικού προγράμματος, ώστε να αναφέρεται και να αφορά όλους τους μαθητές ανεξαιρέτως.
Οι μορφές της ειδικής εκπαίδευσης σχετίζονται με την ένταξη – ενσωμάτωση των παιδιών στο γενικό σχολείο και είναι 3:α)ειδικές τάξεις σε χώρο παράλληλο εκείνου του γενικού σχολείου ,β) συμμετοχή των παιδιών με ειδικές ανάγκες σε κοινές δραστηριότητες με τους τυπικούς συμμαθητές τους και γ)πλήρης ένταξη των παιδιών αυτών σε τάξεις του γενικού σχολείου μερικώς ή πλήρως. Οι πρακτικές αυτές θεωρείται πως εξασφαλίζουν απαρέγκλιτα τα εχέγγυα στα παιδιά για ακαδημαϊκή και κοινωνική ανάπτυξη, δίχως να απαιτούνται αλλαγές στη δομή του σχολείου και την μορφή της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Η ειδική εκπαίδευση διαπιστώνουμε επομένως πως στηρίζεται περισσότερο στο παθολογικό-ιατρικό μοντέλο, βάσει του οποίου οι όποιες αδυναμίες του ατόμου αφορούν το ίδιο το άτομο, το οποίο μέσα από τη συμμετοχή του σε ειδικές τάξεις του γενικού σχολείου θεωρείται πως λαμβάνει την κατάλληλη (ειδική) εκπαίδευση για περαιτέρω εξέλιξή του (Στασινός, 2020).
Στον αντίποδα βρίσκεται η συμπεριληπτική πρακτική, που αποτελεί μια καινοτόμο αλλαγή στο μοντέλο της παρεχόμενης εκπαίδευσης και βασίζεται στο κοινωνικό μοντέλο, με την ενεργό συμμετοχή όλων των παιδιών στη σχολική ζωή στις τάξεις του γενικού σχολείου, προκειμένου να αναπτύξουν πλήρως τις δυνατότητές τους και να εξελιχθούν κοινωνικά.
Η πρακτική αυτή μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από την τροποποίηση των αναλυτικών προγραμμάτων, ώστε να καταστούν πιο ευέλικτα και να μπορούν να ανταποκριθούν στο σύνολο των εκπαιδευτικών αναγκών όλων των μαθητών ανεξαιρέτως, σε αντίθεση με την ενταξιακή πρακτική της ειδικής εκπαίδευσης , η οποία εστιάζει στον διαχωρισμό των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και στην προσαρμογή τους στο υπάρχον αναλυτικό πρόγραμμα και τη δομή του σχολείου που φοιτούν, δίχως την πρόβλεψη αλλαγών για τη διευκόλυνση τους και την ισότιμη συμμετοχή τους στη σχολική πράξη (Αγγελίδης, 2019).