Νέα

Σχολικός εκφοβισμός – Bullying

Η εκφοβιστική συμπεριφορά, η οποία περιλαμβάνει αρνητικές συμπεριφορές βίας από την πλευρά του θύτη προς την πλευρά του θύματος, συνδέεται με τα προσωπικά βιώματα των εμπλεκομένων (θύτη-θύματος). Όσον αφορά την πλευρά του θύτη η πιθανή εκθεσή του σε βίαια περιβάλλοντα ( οικογενειακό, σχολικό) μπορεί να οδηγήσει στην υιοθέτηση ανάλογων συμπεριφορών και στην μίμηση αντίστοιχων προτύπων , με τα οποία έχει έρθει σε επαφή σε κάποια περίοδο της αναπτυξιακής του πορείας. Το θύμα αντίστοιχα είναι πιθανό να υιοθετήσει μια παθητική στάση αποδοχής της βίαιης συμπεριφοράς, όταν έχει βιώσει στο άμεσο περιβάλλον του ( οικογενειακό, σχολικό) απόρριψη, γεγονός το οποίο διαμορφώνει μια χαμηλή αυτοαντίληψη και μια διαστρεβλωμένη εικόνα του εαυτού.

Η έκθεση σε σκηνές βίας επιπλέον, μπορεί να ευθύνεται για την υιοθέτηση προτύπων εκφοβιστικής συμπεριφοράς, αφού οι παρεχόμενες πληροφορίες από το διαδίκτυο και τα ΜΜΕ περιλαμβάνουν προβολή αντίστοιχων σκηνών ή περιστατικών σχολικής βίας. Η μη ελεγχόμενη χρήση της νέας τεχνολογίας (διαδίκτυο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης) μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες στην εκδήλωση εκφοβιστικής συμπεριφοράς από την πλευρά των ατόμων που εκτίθενται στα διαδικτυακά αυτά περιβάλλοντα.

Η κρίση αξιών των σύγχρονων κοινωνιών επιπλέον μπορεί να συνδέεται με την εκδήλωση εκφοβιστικής συμπεριφοράς στα άτομα. Η κρίση στις αξίες και της αρχές της οικογένειας, αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας, με την κυριαρχία του ωφελιμισμού, την υποβάθμιση παραδοσιακών αξιών και την ατομοκεντρική θεώρηση της ύπαρξης με την αντίστοιχη απώλεια του χαρακτηριστικού της ενσυναίσθησης ( αναγκαίας συνθήκης για το βίωμα της κατάστασης του άλλου και τη διατήρηση της κοινωνικής ισορροπίας) οδηγεί στην αύξηση των περιστατικών εκφοβιστικής συμπεριφοράς στον σύγχρονο κόσμο.

Η αύξηση μεταναστευτικών ρευμάτων σε χώρες του Δυτικού κόσμου επιπρόσθετα,στο πλαίσιο της εθνικοπολιτισμικής ετερότητας μπορεί να συνδέεται με την εκδήλωση εκφοβιστικής συμπεριφοράς, εξαιτίας του κοινωνικού αποκλεισμού ή στιγματισμού που βιώνουν οι συγκεκριμένες κατηγορίες ατόμων και που είναι δυνατό να οδηγήσει τα εν λόγω άτομα στην ανάληψη του ρόλου του θύτη ή του θύματος αντίστοιχα. Η συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισμών (κουλτούρας) στο πλαίσιο των σύγχρονων πολυπολιτισμικών κοινωνιών σε συνδυασμό με την ηθική και κοινωνική κρίση που προαναφέρθηκαν και την μη καλλιέργεια ενός πνεύματος αλληλεγγύης και αποδοχής της ετερότητας σε οποιαδήποτε μορφή της, οδηγούν στην ανάγκη κυριαρχίας μιας πολιτισμικής ή εθνοτικής ομάδας απέναντι σε κάποια άλλη με τα γνωστά αποτελέσματα. 

Τα χαρακτηριστικά της ιδιοσυστασιακής προσωπικότητας κυρίως των αγοριών, εξαιτίας της συνύπαρξης πολλών παραγόντων ( κοινωνικών στερεοτύπων για την επικράτηση του άρρενος φύλου, ανατροφή της οικογένειας κτλ.) επηρεάζουν την εκδήλωση της εκφοβιστικής συμπεριφοράς σε αγόρια και συνδέονται με αυξημένα περιστατικά άμεσων επιθέσεων εκφοβισμού, σε σύγκριση με τα κορίτσια.

Η καθημερινή ζωή του κόσμου ανά την υφήλιο με την επικράτηση ενός γρήγορου ρυθμού ζωής ασύμβατου με την ατομική και κοινωνική ευημερία αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα εκδήλωσης της εκφοβιστικής συμπεριφοράς στον σύγχρονο κόσμο. Οι ταχείς ρυθμοί ζωής με κύριο γνώρισμα το άγχος και την πίεση έχουν ως αποτέλεσμα την εκδήλωση αρνητικών συναισθημάτων στα άτομα που τα βιώνουν, απορρυθμίζοντάς τα και λειτουργώντας ανασταλτικά στην καλλιέργεια ενός θετικού κλίματος, αναγκαίας προϋπόθεσης για την ύπαρξη κοινωνικής ευημερίας. 

Τέλος, η αλληλεπίδραση τόσο των ατομικών όσο και των κοινωνικών παραγόντων επιδρά καταλυτικά στην εκδήλωση του φαινομένου της εκφοβιστικής συμπεριφοράς, αφού το άτομο εκδηλώνει μια συγκεκριμένη συμπεριφορά (ατομικό χαρακτηριστικό εξαιτίας του φύλου, της ηλικίας, της κοινωνικής ή οικονομικής κατάστασης κτλ.) η οποία μπορεί να ενισχύεται (να ενθαρρύνεται) από το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο το ίδιο διαβιώνει. Επομένως, η επιθετικότητα συνδέεται άμεσα με το ίδιο το άτομο και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του σε συνάρτηση με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες (οικογένεια, σχολείο, κοινωνία).